Uruzi rwa Kilombero
Uruzi rwa Kilombero
[hinyanyura inyandiko | hinyanyura inkomoko]ni rumwe mu migezi minini yo mu gihugu ca , ruherereye mu majyepfo ashirira uburengero bw’igihugu. Ni rumwe mu mashami y’ingenzi agize sisitemu y’ basin.
Izina: Uruzi rwa Kilombero
Igihugu: Tanzania
Uburebure: ~600 km (sisitemu yose ya Kilombero valley)
Isoko (source): Udusozi twa Kipengere na Udzungwa Mountains
Iherezo (mouth): Rufiji River
Akarere runyuramwo: Morogoro Region, Iringa Region
Ubwoko: Ishami rinini rija mu ruzi runini (major tributary)
Aho ruva n’aho rugana
[hinyanyura inyandiko | hinyanyura inkomoko]Kilombero ruvira mu misozi ya Kipengere n’inkengero za Udzungwa Mountains, ahantu hagwa imvura nyinshi cane. Rutembera rugana mu kibaya kinini citwa Kilombero Valley, kimwe mu bishanga binini cane muri East Africa.
Amaherezo, rwinjira mu , hanyuma amazi agasohokera mu nyanja y’Ubuhindi (Indian Ocean).
Akamaro k’Uruzi rwa Kilombero
[hinyanyura inyandiko | hinyanyura inkomoko]1. Ubuhinzi
[hinyanyura inyandiko | hinyanyura inkomoko]Kilombero Valley ni kimwe mu bibaya vy’ubuhinzi bikomeye:
- umuceri (rice farming) — uzwi cane “Kilombero rice”
- ibigori
- ibihingwa vy’ubudandaji
- kuhira imirima mu bishanga
2. Ibishanga n’ibinyabuzima
[hinyanyura inyandiko | hinyanyura inkomoko]Kilombero Valley ni agace k’ingenzi mu bidukikije:
na Udzungwa ecosystem:
- inzovu
- antelope (like sable & waterbuck)
- inyoni nyinshi z’amazi
- ibishanga binini (wetlands)
3. Uburovyi
[hinyanyura inyandiko | hinyanyura inkomoko]- amafi menshi mu bishanga vya Kilombero
- ifasha abahinga bo mu kibaya
4. Amazi y’abantu
[hinyanyura inyandiko | hinyanyura inkomoko]- kunywa amazi
- isuku
- ubuhinzi bw’amatungo
Ibinyabuzima
[hinyanyura inyandiko | hinyanyura inkomoko]Mu Kilombero basin haboneka:
- amafi y’amoko menshi
- ingona
- imvubu (hippos)
- inyoni z’amazi
- amashyamba n’ibishanga binini
Ibibazo ruhura na vyo
[hinyanyura inyandiko | hinyanyura inkomoko]Kilombero River ihura n’ibi bibazo:
- gucibwa kw’amashyamba (deforestation)
- guhindura ibishanga (wetland drainage)
- ubuhinzi burenze urugero
- gucukura ubutaka n’amabuye
- ihindagurika ry’ibihe
Akamaro mu bukungu
[hinyanyura inyandiko | hinyanyura inkomoko]Kilombero ifasha Tanzania mu:
- ubuhinzi bw’umuceri (Kilombero rice industry)
- uburovyi
- ubukerarugendo bw’ibinyabuzima
- kubungabunga ecosystem ya Rufiji basin
Umusozo
[hinyanyura inyandiko | hinyanyura inkomoko]ni rumwe mu migezi ikomeye ya Tanzania, rufise akamaro kanini mu buhinzi, ibinyabuzima n’ubukungu. Kilombero Valley ifatwa nk’imwe mu “rice baskets” zikomeye muri Afurika y’Ubuseruko.