Uruzi rwa Kinyankonge
Uruzi rwa Kinyankonge
[hinyanyura inyandiko | hinyanyura inkomoko]ni uruzi ruto rwo mu gihugu ca , ruherereye mu karere ka Kampala n’inkengero zaho. Ruzwi cane kuko ruca mu bishanga vya Kampala (wetlands) kandi rukagira uruhara mu gutwara amazi y’imvura mu nyanja nini ya .
Izina: Kinyankonge River
Igihugu: Uganda
Uburebure: Ruto cane (urban stream)
Isoko (source): Bishanga vya Kampala (urban wetlands)
Iherezo (mouth): Lake Victoria basin (via Nakivubo system)
Akarere runyuramwo: Kampala (Nakawa / Kampala Central wetlands)
Ubwoko: Uruzi rw’igisagara (urban stream)
Aho ruva n’aho rugana
[hinyanyura inyandiko | hinyanyura inkomoko]ruvuka mu bishanga n’imiyoboro y’amazi yo mu gisagara ca Kampala. Ruca mu bice vy’ibishanga vyegereye umurwa mukuru, rukajyana amazi y’imvura n’imyanda mito mito iva mu gisagara.
Amaherezo, rwinjira mu sisitemu y’ibishanga ijya muri .
Akamaro k’uruzi rwa Kinyankonge
[hinyanyura inyandiko | hinyanyura inkomoko]1. Gutwara amazi y’imvura
[hinyanyura inyandiko | hinyanyura inkomoko]- rufasha gukura amazi mu mihanda ya Kampala
- rugabanya imyuzure mu bihe vy’imvura nyinshi
2. Ibidukikije (wetlands system)
[hinyanyura inyandiko | hinyanyura inkomoko]- rutunga ibishanga vya Kampala
- rugafasha mu gusukura amazi (natural filtration)
- rugabanya ubushuhe mu gisagara
3. Ubuzima bw’igisagara
[hinyanyura inyandiko | hinyanyura inkomoko]- rufasha mu gutunganya drainage system ya Kampala
- rujyana amazi mu bishanga bigaburira Lake Victoria
Ibinyabuzima
[hinyanyura inyandiko | hinyanyura inkomoko]Mu Kinyankonge basin haboneka:
- amafi mato mu bishanga
- inyoni z’amazi (herons, egrets)
- ibimera vya papyrus
- ibikoko bito bito vyo mu bishanga
Ibibazo ruhura na vyo
[hinyanyura inyandiko | hinyanyura inkomoko]ruhura n’ibi bibazo:
- kwanduzwa n’imyanda yo mu gisagara (plastic, sewage)
- gufatwa n’iterambere ry’amazu (wetland encroachment)
- kugabanuka kw’ibishanga
- imyuzure mu bihe vy’imvura nyinshi
- gutakaza ubushobozi bwo gusukura amazi
Umusozo
[hinyanyura inyandiko | hinyanyura inkomoko]Kinyankonge River ni uruzi ruto ariko rufise akamaro kanini mu gisagara ca Kampala, kuko rufasha mu gutwara amazi, kubungabunga ibishanga no kugabanya imyuzure. Ni igice gikomeye c’urusobe rw’amazi rujya muri basin.