Jump to content

Uruzi rwa Luegele

Kuva Wikipedia

Uruzi rwa Luegele (Luwegu)

[hinyanyura inyandiko | hinyanyura inkomoko]

(rimwe na rimwe rwandikwa Luegele) ni rumwe mu migezi y’ingenzi yo mu majyepfo ya . Ruzwi cane kuko ari rimwe mu mashami akomeye agaburira basin, ari nayo sisitemu y’uruzi runini rujya mu Nyanja y’Ubuhindi.

Izina: Luegele / Luwegu River

Igihugu: Tanzania

Uburebure: ~300–400 km (hafi)

Isoko (source): Udusozi twa Udzungwa na Kipengere Highlands

Iherezo (mouth): Rufiji River

Akarere runyuramwo: Morogoro, Lindi/Iringa margins

Ubwoko: Ishami rinini rija mu ruzi runini (major tributary)


Aho ruva n’aho rugana

[hinyanyura inyandiko | hinyanyura inkomoko]

ruvira mu misozi ya Udzungwa n’iya Kipengere, ahantu hagwa imvura nyinshi cane. Rutembera rugana mu kibaya ca Rufiji basin, ruca mu mashyamba, ibishanga n’uturere two hagati ya Tanzania y’amajyepfo.

Amaherezo, rwinjira mu , hanyuma amazi agasohokera mu Nyanja y’Ubuhindi (Indian Ocean).


Akamaro k’Uruzi rwa Luegele

[hinyanyura inyandiko | hinyanyura inkomoko]

1. Kugaburira Rufiji system

[hinyanyura inyandiko | hinyanyura inkomoko]
  • ni rimwe mu mashami akomeye ya Rufiji River
  • rufasha kugumana urwego rw’amazi mu gihe c’izuba
  • rutuma ibishanga vya Rufiji bikora neza

Mu kibaya c’uruzi:

  • umuceri
  • ibigori
  • ibihingwa vyo mu bibaya
  • kuhira imirima mito mito

(Nyerere National Park area):

  • inzovu nyinshi
  • intare, giraffe, antelope
  • imvubu n’ingona
  • ibishanga binini

  • kunywa amazi mu midugudu yo mu majyepfo ya Tanzania
  • gukoresha mu bworozi
  • ibikorwa vya buri munsi

Mu Luwegu basin haboneka:

  • amafi y’amoko menshi
  • imvubu n’ingona
  • inyoni z’amazi
  • amashyamba n’ibishanga binini
  • ibikoko vya savanna

Ibibazo ruhura na vyo

[hinyanyura inyandiko | hinyanyura inkomoko]

ruhura n’ibi bibazo:

  • gucibwa kw’amashyamba
  • kwanduzwa n’ubuhinzi (fertilizers & pesticides)
  • guhindagurika kw’ibihe
  • kugabanuka kw’amazi mu bihe vy’izuba
  • iterambere ridacungwa neza mu Rufiji basin

Luwegu ifasha Tanzania mu:

  • ubuhinzi bwo mu kibaya ca Rufiji
  • kubungabunga ibinyabuzima vya Selous/Nyerere ecosystem
  • gutanga amazi ku baturage
  • gushigikira ingufu z’amashanyarazi za Rufiji basin

(Luegele) ni uruzi runini rufise uruhara rukomeye mu majyepfo ya Tanzania, kuko rugaburira sisitemu ya kandi rugafasha mu kubungabunga imwe mu ecosystems zikomeye muri Afurika y’Ubuseruko.