Jump to content

Uruzi rwa Manyame

Kuva Wikipedia

(rimwe rwitwa Hunyani River) ni rumwe mu migezi minini yo mu gihugu ca . Ruzwi cane kuko rufasha mu gutanga amazi ku murwa mukuru wa Harare kandi rukaba rumwe mu mashami y’uruzi rwa Zambezi.

Izina: Manyame / Hunyani River

Igihugu: Zimbabwe

Uburebure: ~300 km (hafi)

Isoko (source): Mashonaland East (hafi ya Marondera highlands)

Iherezo (mouth):

Akarere runyuramwo: Harare, Mashonaland East & West

Ubwoko: Ishami rija mu ruzi runini (tributary)


Aho ruva n’aho rugana

[hinyanyura inyandiko | hinyanyura inkomoko]

ruvira mu misozi yo mu burasirazuba bwa Zimbabwe, hafi ya Marondera.

Ruca hafi y’igisagara ca Harare, rukanyura mu biyaga n’ingomero, hanyuma rukinjira muri .


Inkomoko y’amazi akomeye

[hinyanyura inyandiko | hinyanyura inkomoko]

Manyame igaburira ibiyaga n’ingomero bikomeye:

  • (isoko ikomeye y’amazi ya Harare)
  • Lake Manyame (Darwendale Dam area)
  • Lake Robertson (muri basin)

Akamaro k’uruzi rwa Manyame

[hinyanyura inyandiko | hinyanyura inkomoko]
  • ni isoko nyamukuru y’amazi y’umurwa mukuru
  • rukoreshwa mu kunywa no mu nganda
  • rufasha mu gutunganya amazi y’igisagara

  • kuhira imirima y’ibigori n’ipamba
  • guhinga mu bibaya vya Mashonaland
  • gutanga amazi mu bihe vy’izuba

3. Ingufu n’ingomero

[hinyanyura inyandiko | hinyanyura inkomoko]
  • gufasha ingomero (dams) zitanga amazi
  • kugenzura imyuzure mu bihe vy’imvura

Mu Manyame basin haboneka:

  • amafi y’amazi meza
  • inyoni z’amazi
  • imvubu mu biyaga bikuru
  • ibimera vyo mu bishanga

ruhura n’ibi bibazo:

  • kwanduzwa n’imyanda y’igisagara ca Harare
  • kugabanuka kw’amazi mu gihe c’izuba
  • gukoresha amazi menshi (urban demand)
  • isuri iva mu buhinzi
  • ihindagurika ry’ibihe

Manyame River (Hunyani) ni uruzi rufise akamaro kanini muri Zimbabwe, cyane cane kuko rutanga amazi ku murwa mukuru kandi rugafasha mu buhinzi no mu sisitemu ya basin.