Uruzi rwa Ruaha
Uruzi rwa Ruaha
[hinyanyura inyandiko | hinyanyura inkomoko](akenshi rwitwa Ruaha River) ni rumwe mu migezi ikomeye yo mu gihugu ca . Ruzwi cane kuko ari imwe mu mashami akomeye agaburira , rikaba rifise uruhara runini mu bidukikije vya Tanzania yo hagati n’amajyepfo.
Izina: Ruaha / Great Ruaha River
Igihugu: Tanzania
Uburebure: ~475 km (hafi)
Isoko (source): Mbeya Highlands na Kipengere Range
Iherezo (mouth): Rufiji River
Akarere runyuramwo: Iringa, Njombe, Morogoro
Ubwoko: Ishami rinini rija mu ruzi runini (major tributary)
Aho ruva n’aho rugana
[hinyanyura inyandiko | hinyanyura inkomoko]Ruaha ruvira mu misozi ya Kipengere na Mbeya Highlands, ahantu hagwa imvura nyinshi. Rutembera rugana mu kibaya ca Tanzania yo hagati, ruca mu bice vyumye n’ibihe bihindagurika.
Amaherezo, rwinjira mu , rikongera rikagira uruhara mu gutwara amazi agasohokera mu Nyanja y’Ubuhindi (Indian Ocean).
Akamaro k’Uruzi rwa Ruaha
[hinyanyura inyandiko | hinyanyura inkomoko]1. Ingufu z’amashanyarazi
[hinyanyura inyandiko | hinyanyura inkomoko]Ruaha ni ngirakamaro cane mu:
- gutanga amazi ku mishinga ya hydroelectric
- gushigikira ingomero z’amashanyarazi za Rufiji basin
- iterambere ry’ingufu za Tanzania
2. Ubuhinzi n’ubworozi
[hinyanyura inyandiko | hinyanyura inkomoko]Mu kibaya ca Ruaha:
- kuhira imirima (rice, maize)
- ubworozi bw’inka n’ihene
- gukoresha ibishanga mu bihe vy’izuba
3. Ibidukikije n’ibinyabuzima
[hinyanyura inyandiko | hinyanyura inkomoko]ni kimwe mu bibanza bikomeye:
- inzovu nyinshi muri Africa y’Ubuseruko
- intare, impala, giraffe
- imvubu n’ingona
- inyoni z’amazi
4. Amazi y’abantu
[hinyanyura inyandiko | hinyanyura inkomoko]- gutanga amazi ku midugudu
- gukoresha mu buzima bwa buri munsi
- gufasha mu bikorwa vy’ubuhinzi
Ibinyabuzima
[hinyanyura inyandiko | hinyanyura inkomoko]Mu Ruaha basin haboneka:
- amafi menshi
- imvubu n’ingona
- inyoni nyinshi z’amazi
- ibikoko binini vya savanna
- ibimera vyo mu bibaya
Ibibazo ruhura na vyo
[hinyanyura inyandiko | hinyanyura inkomoko]Ruaha River ihura n’ibi bibazo:
- kugabanuka kw’amazi (water scarcity)
- gukoresha amazi menshi mu kuhira (irrigation)
- ihindagurika ry’ibihe
- isuri n’ugucibwa kw’amashyamba
- amakimbirane y’abakoresha amazi
Akamaro mu bukungu
[hinyanyura inyandiko | hinyanyura inkomoko]Ruaha ifasha Tanzania mu:
- ingufu z’amashanyarazi (hydropower system)
- ubuhinzi n’ubworozi
- ubukerarugendo (Ruaha National Park)
- gutanga amazi mu gihugu hagati
Umusozo
[hinyanyura inyandiko | hinyanyura inkomoko]ni uruzi runini kandi rufise akamaro kanini mu gihugu ca Tanzania, cyane cane mu gutunga ibinyabuzima, ubuhinzi n’ingufu z’amashanyarazi. Ni igice kinini c’urusobe rwa Rufiji River basin.