Uruzi rwa Ruzizi
Uruzi rwa Ruzizi ni rumwe mu nzuzi zikomeye zo mu karere k’Ibiyaga Binini (Great Lakes region) muri Afurika y’Uburasirazuba. Ruzizi ruva mu Ikiyaga ca Kivu, rugaca ku mipaka y’ibihugu bitatu, hanyuma rugasohokera mu Ikiyaga ca Tanganyika.
Inkomoko y’uruzi
[hinyanyura inyandiko | hinyanyura inkomoko]Uruzi rwa Ruzizi rutangurira mu Ikiyaga ca Kivu, kiri hagati ya:
Amazi ava mu Kivu ni yo atangura gukora uruzi rwa Ruzizi, agaca mu majyepfo.
Inzira rucamwo
[hinyanyura inyandiko | hinyanyura inkomoko]Uruzi rwa Ruzizi rutembera mu bice bikurikira:
- Rutangurira mu Ikiyaga ca Kivu
- Rukamanuka rugaca ku mupaka wa Rwanda na DR Congo
- Rukanyura mu buraruko bwa Burundi
- Hanyuma rugasohokera mu Ikiyaga ca Tanganyika
Uburebure n’imiterere
[hinyanyura inyandiko | hinyanyura inkomoko]- Uburebure: hafi km 117
- Ni uruzi rugufi ugereranije n’izindi nzuzi, ariko rufise inguvu nyinshi
- Rurangwa n’aho rugwa mu marembo n’amazi amanuka vuba (rapids)
Ibiranga bidasanzwe
[hinyanyura inyandiko | hinyanyura inkomoko]- Ruzizi ni uruzi rufise inguvu z’amazi zishobora gukoreshwa mu mashanyarazi
- Rurangwa n’aho rutemba ruvuye mu kiyaga rujya mu kindi kiyaga
- Ruri mu karere karangwa n’imisozi n’ibiyaga binini
Ingomero n’ingufu
[hinyanyura inyandiko | hinyanyura inkomoko]Ku ruzi rwa Ruzizi hari ingomero zikomeye zitanga amashanyarazi:
- Ruzizi I
- Ruzizi II
- Ruzizi III (iri mu mishinga y’iterambere)
Izo ngomero zifasha mu gutanga amashanyarazi mu bihugu vya:
Akamaro k’uruzi rwa Ruzizi
[hinyanyura inyandiko | hinyanyura inkomoko]1. Ingufu z’amashanyarazi
[hinyanyura inyandiko | hinyanyura inkomoko]Ni isoko ikomeye y’ingufu z’amashanyarazi mu karere k’Ibiyaga Binini.
2. Ubuhinzi
[hinyanyura inyandiko | hinyanyura inkomoko]Amazi yarwo afasha mu kuhira imyaka mu bice vyo ku nkombe z’uruzi.
3. Ibidukikije
[hinyanyura inyandiko | hinyanyura inkomoko]Rufasha mu:
- kubungabunga ibinyabuzima vyo mu mazi
- gutuma ibiyaga bibiri bifitanye isano y’amazi
4. Ubuzima n’iterambere
[hinyanyura inyandiko | hinyanyura inkomoko]Rufasha mu:
- kunywa amazi
- uburobyi mu kiyaga ca Tanganyika
- iterambere ry’imijyi yo hafi yarwo
Ibibazo n’imbogamizi
[hinyanyura inyandiko | hinyanyura inkomoko]- Isuri mu bice ruca
- Guhindagurika kw’amazi hisunzwe imvura
- Gukenera imishinga myinshi yo kurinda ibidukikije
- Imihindagurikire y’ibihe (climate change)
Umwanzuro
[hinyanyura inyandiko | hinyanyura inkomoko]Uruzi rwa Ruzizi ni uruzi rukomeye mu karere k’Ibiyaga Binini, rufitaniye isano ikomeye n’ibiyaga vya Kivu na Tanganyika. Naho ruba rugufi, rufise akamaro kanini mu mashanyarazi, ubuhinzi n’iterambere ry’ibihugu vya Rwanda, Burundi na DR Congo.