Jump to content

Uruzi rwa Suguta

Kuva Wikipedia

ni uruzi rudasanzwe ruherereye mu gihugu ca , mu karere ka Rift Valley. Ruzwi cane kuko rutemba mu kibaya kinini citwa Suguta Valley, ahantu humye cane kandi hashushe (one of the driest parts of the Rift Valley).

Izina: Uruzi rwa Suguta

Igihugu: Kenya

Uburebure: Ntibumenyekana neza (biterwa n’ibihe n’imvura)

Isoko (source): Imvura n’amazi y’amasoko yo mu misozi ya Elgeyo-Marakwet / Rift escarpments

Iherezo (mouth): Suguta Valley (ni “ephemeral river system”)

Akarere runyuramwo: Baringo – Turkana corridor

Ubwoko: Uruzi rw’igihe (seasonal / ephemeral river)


Aho ruva n’aho rugana

[hinyanyura inyandiko | hinyanyura inkomoko]

Uruzi rwa Suguta ntiruri nk’indi migezi ihoraho. Ruvuka igihe imvura iguye mu misozi ikikije Rift Valley, hanyuma amazi agatemba akamanuka mu kibaya ca Suguta.

Amazi menshi:

  • arabura vuba kubera ubushuhe bukabije
  • yinjira mu musenyi (infiltration)
  • rimwe na rimwe akagira imyuzure ikomeye igihe imvura nyinshi iguye

Akamaro k’Uruzi rwa Suguta

[hinyanyura inyandiko | hinyanyura inkomoko]

1. Ibidukikije vya Rift Valley

[hinyanyura inyandiko | hinyanyura inkomoko]
  • rufasha kubika ubutare n’amasimu (sediments)
  • rugira uruhara mu kubaka landscape ya Suguta Valley
  • rutuma ibimera bike bikura mu bihe vy’imvura

2. Ubuzima bw’ibikoko vyo mu savanna

[hinyanyura inyandiko | hinyanyura inkomoko]

Mu bihe vy’imvura:

  • inzovu n’inyamaswa zo mu bugaragwa zironka amazi
  • inyoni z’amazi n’iz’ishamba ziza mu kibaya

3. Geology n’ubushakashatsi

[hinyanyura inyandiko | hinyanyura inkomoko]

Suguta ni ahantu h’ingenzi ku bumenyi bwa geology:

  • ibikorwa vy’ivunjwa ry’isi (tectonic activity)
  • ibirunga n’amakosa ya Rift Valley
  • ubushakashatsi ku mateka y’isi

Naho ari agace k’umusenyi n’ubushuhe, haboneka:

  • ibikoko vya savanna mu bihe vy’imvura
  • inyoni zimwe zimwe z’igihe gito
  • ibimera bihinduka bitewe n’imvura

Ibibazo ruhura na vyo

[hinyanyura inyandiko | hinyanyura inkomoko]

Uruzi rwa Suguta ruhura n’ibi bibazo:

  • kutagira amazi ahoraho (ephemeral nature)
  • ubushuhe bukabije
  • isuri ikomeye igihe imvura iguye
  • kugabanuka kw’ibinyabuzima kubera ibihe bikaze
  • ihindagurika ry’ibihe

Naho rutagira amazi ahoraho, Suguta ifise akamaro mu:

  • ubushakashatsi bwa geology n’ivunjwa ry’isi
  • ubukerarugendo bwa Rift Valley landscapes
  • kubungabunga ibinyabuzima vya savanna
  • gusobanukirwa ihindagurika ry’ibihe mu turere twumye

ni uruzi rw’igihe ruherereye mu kibaya ca Rift Valley, ruzwi cane kubera ibihe vyarwo bikaze n’akamaro karwo mu bumenyi bwa geology. Naho rutaba rufise amazi ahoraho, rufasha gusobanura imiterere y’akarere ka Suguta Valley n’iterambere ry’ibidukikije vya Kenya.